fbpx

Çocuğun Öz Bakım Becerileri

öz bakım alışkanlıkları,öz bakım becerileri nasıl kazandırılır

Çocuğun Öz Bakım Becerileri

Okul öncesi dönemlerde kazandırılan çocuğun öz bakım becerileri; çocuğumuzun fiziksel, zihinsel, duygusal gelişimini ve sosyal davranışlarını doğrudan etkiler.

Bu alışkanlıklar; doğumdan itibaren ilk temelleri atılmaya başlayan; yemek yeme, giyinme, soyunma, temizlik, tuvalet vb. şeklinde karşımıza çıkar. Erken yaşlarda oluşmaya başlayan bir özellik olduğu için çocuğun öz bakım becerileri kazanması konusunda özellikle ebeveynlere önemli görevler düşmektedir. Çünkü çocuk dünyaya gözlerini açtığı ilk anlardan itibaren bir özdeşim kurma ihtiyacı arar bu aşamada da en yakınında olan ebeveynler, kardeşler ya da diğer bakım veren yakınları model alır. Bu yüzden ebeveynlerin tutum ve davranışları büyük önem arz eder.

Yemek Yeme Alışkanlığı

1-6 yaş öz bakım becerileri,öz bakım becerileri

Çocuğun öz bakım becerileri arasında yer alan yemek yeme alışkanlığının oluşmasında etkili olan tutumlar alışkanlık kazandırdığı gibi çok erken yaşta oluşur ve zamanla gelişir. Özellikle çocuklarımızın 0-6 yaş arası dönemde kazandığı yemek yeme alışkanlığı, hayatının daha sonraki evrelerini de etkileyeceği için, yaşanılan olumsuzluklar ileride ortaya çıkabilecek beslenme sorunlarının temelini oluşturacaktır. Çünkü temel bir gereksinim olan beslenme çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal gelişmesini ve sosyal davranışlarını doğrudan etkilemektedir.

Giyinme Alışkanlığı

öz bakım alışkanlığı

Çocukların bir diğer gereksinimi olan giyinme, beceri isteyen bir tür davranış olduğu için, çocuğumuz belirli olgunluğa erişmeden giyinme ya da soyunma ile ilgili davranışlarının yapılmasını beklememeliyiz.

Çocuklarımıza bir davranış kazandırmaya çalışırken sabırlı olmalıyız ve onları özgür bırakmalıyız.

Yapamayacaklarını bildiğimiz sorumluluklar vermemeliyiz, çünkü yapamadıklarında hem hayal kırıklığına uğrarız hem de onların kendilerini yetersizmiş gibi hissetmelerine sebep olabiliriz. Becerilerinin gelişmesi için öncelikle kolaylıkla yapabilecekleri şeylerden başlamalıyız.

Tuvalet Alışkanlığı

Ebeveynler çocuğun öz bakım becerileri arasında yer alan tuvalet eğitimini de büyük bir hassasiyet ile vermelidir. Çünkü eğitim verilirken sergilenen tutum bu becerilerin kalıcılığının sağlanmasında önemli bir rol oynar.

Alışkanlıkların kazanılmasını ve kalıcı olmasını sağlamak için iyi bir gözlem yapmak ve gerekli yönlendirmelerde bulunmak önemlidir. Çocuğa merak ettiği her şeyi göz teması kurarak açıklamak ona önem verdiğimizi, onun da bir birey olduğunun farkında olduğumuzu hissettirmek açısından oldukça önemlidir.

Çocuklarımıza temizlik ve düzen alışkanlığı kazandırmamızda, onlarla kurduğumuz iletişim şeklimiz nihai önem taşır. Kurulan iletişim şekli iyi ve sağlıklı olursa kazandırılması amaçlanan beceriler de kolaylıkla kazandırılabilir.

öz bakım temizliği,öz bakım becerisi
An adorable little girl washing her hands in the bathroom

Öz Bakım Becerilerinin Kazandırılmasının Önemi

Çocukluk yıllarında yaşanan olumsuzluklar, dikkatsizlik sonucu kazanılmış beceriler bir sonraki yaşam dönemlerinde de büyük sağlık sorunlarını oluşturabilir çünkü bebeklik döneminden itibaren kazanılan davranışlar bir sonraki dönemlerin zeminini teşkil eder.

Öz bakım becerileri çocuklarımızın gelecek hayatındaki ailesel, çevresel, kişisel bütün özelliklerini etkiler. Bu yüzden ebeveynlerin öz bakım konusunda dikkatli olması gerekir.

Çocuklarımızın okul öncesi eğitim kurumuna gitmeleri ve sistemli eğitimlerden yararlanmaları, onların gelişimi ve öz bakım süreçleri için önemli bir imkan sağlar.

Çocuklarımıza beceri kazandırırken onları cesaretlendirmeli ve ayrı bir birey olduklarının farkına varmalarını sağlamalıyız. Çocuklar 4 yaşından itibaren yeme, içme, giyinme vb. becerilerini kendileri karşılayabilirler, çocuklarımızın kendi başına yeme, giyinme ve tuvaletini yapma gibi öz bakım isteklerine yardımcı olmalı ve çabaları desteklemeliyiz. Bu konularda ebeveynlerin tutumları önemlidir, bazı noktalarda kendilerini geri çekmeleri gerekir. Bu beceriler çocuklarımıza ayrı bir birey olduklarını hissettirir.

Becerilerin yapılanması sürecinde ebeveynlerin çocuklara kolaylıklar sağlanması onlara kendilerini iyi hissettirir ve öz güvenlerini geliştirmelerine destek olur.

Seren KARABULUT
Uzman Klinik Psikolog

03.09.2019

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir