fbpx

ÇOCUK ve MAHREMİYET

Çocuk ve Mahremiyet

Anne baba olarak çocuklarımızın yaşantılarındaki pek çok soruyu rahatça yanıtlarken çocuk ve mahremiyet, cinsellik ile ilgili soruları aynı rahatlıkla ve doğallıkta yanıtlamakta güçlük çekeriz. Bazı ebeveynler  çocuklar ne kadar az bilgiye sahip olursa, bu tehlikeli konuyla o kadar az ilgilenirler diye düşünürler. Bu düşünce işlevsel bir düşünce değildir.

çocuk ve mahremiyet

Çocuklarda Mahremiyet Eğitimi

Mahremiyet eğitimi cinsel bilgilerin yanında daha çok çocuğun kendisi ve diğer insanlar ile ilgili farkındalık oluşturması, özel alan tanımlaması yapması, çocuğun kendine dair sınırlarını belirlemesi, diğer insanların özeline saygı duyması, kendisi ile çevresi arasında sağlıklı sınırlar koyması gibi önemli noktaları barındırır.

Erkek çocukları 8.ay itibariyle, kız çocukları 10-12. ay itibariyle genital organlarını keşfetmeye başlarlar. Çünkü 0-2 yaş keşif dönemidir…Bu keşif ile açığa çıkan merak duygusu olağan bir süreçtir. Merak duygusunun en uygun şekilde giderilmesi önemlidir. Çocuğun bedenine dair keşif duygusu doğal ve masum bir duygudur.

Çocuğa Mahremiyet Eğitimi Nasıl Verilir?

çocuğun mahremiyet eğitimi

Çocuk ve mahremiyet konusuna nasıl yaklaşmalıyız?

Bu soru çocuğa ulaşmada en kilit noktalardan birisidir.

Sabırlı yaklaşmak, onun seviyesine inebilmek, doğal ve sevecen bir tutum sergilemek karşılaşabileceğiniz değişik söz ve davranışlara karşı endişeye kapılmamak ve rahat olup anlamaya, dinlemeye çalışmak çocuğunuzun güven duygusunu pekiştirecektir. Ayrıca bu sayede çocuğunuz size kendini ve düşüncelerini açma konusunda tereddüt yaşamayacaktır. Çocukta ‘Ben yanlış bir şey mi yaptım?’’ hissi oluşmamalıdır.

Peki, bu konudaki soruları anne mi baba mı yanıtlayacak?

Çocuk, annesine soruyorsa annesi, babasına soruyorsa babası cevaplandırabilir. Buradaki önemli nokta; çocuğa kötü bir şey sormuş utancı yaşatmamak ve doğal akışında cevaplandırmaktır. Ayrıca soruları cevaplandıracak yeterlilikte hissediyor olmanız da önemlidir.

Çocuğa Mahremiyet Eğitimi Ne Zaman Verilir?

çocuk ve mahremiyet

Öncelikle; mahremiyet eğitiminin okul öncesi dönemde (3-4 yaş itibariyle) verilmelidir.

Bunun yanında;

  • Kız ve erkek bedenindeki farklılıkları öğrenmeye çalışma girişimlerinde bulunabilir.
  • Doğumla ilgili, bebeğin dünyaya gelişi ile ilgili sorular sormaya başlar.
  • Bedenini inceleme isteği oluşur.
  • Özel bölgelerini başkalarına gösterme isteği oluşur.
  • Karşı cinse dair sorular sorma … gibi merak içeren davranışlar gözlemlenir.

Sosyalleşme ile birlikte sevgi, aşk kavramlarından bahsetmeye başladığını fark ettiğinizde çocuğunuzu bilgilendirebilirsiniz. Bu sorular ile karşı karşıya kaldığınızda çocuğunuza geçiştirici cevaplar vermeyin, tatmin edici cevaplar vermeyi deneyin. Çocuk dünyasındaki cinsellik yetişkin dünyasındaki cinsellikten farklıdır; bu yüzden hitap şekliniz, kurduğunuz cümleler onun dünyası içinde anlam kazansın, yeterlidir…

Mahremiyet Eğitimi Nedir?

Çocuğun kendisi için ‘tehlike’ olarak tanımladığı durumlarla karşılaştığı zaman kendini koruyabilmesine yönelik bir eğitimdir. Çocuğun duygularını yönetebilmesi, sınırlarını belirlemesini içeren kapsamlı bir eğitimdir.

Çocuk ve mahremiyet eğitimi sadece cinsellikle ile ilgili değildir. Kız ve erkek çocuğunu soyutlama ve çoğu zaman farkında olmadan baskı oluşturma yolu ile sağlanmaya çalışılmaktadır. Mahremiyet eğitimi verirken korkutmak, sindirmeye çalışmak da yapılabilecek en büyük yanlışlardandır. Mahremiyet eğitiminin amacı çocuğa utanç duygusu ve çekingenlik kazandırmak değildir.

‘Her Çocuk Kendine Özeldir’

Dolayısıyla tehlike ile karşı karşıya kaldığında kendini ifade ediş biçimi; yaşı, bilişsel ve fiziksel kapasitesi açısından farklılık gösterecektir.

Her çocuğun tehlike anında kendini koruma yöntemi farklı olabilir. Dolayısıyla tehlike anında kimi çocuk bağırma, kimi çocuk ısırma eğilimi gösterir.

İyi bir gözlemci olarak çocuğunuzun tehlike anında kendini nasıl koruduğunu izleyin, takip edin.

Kendisine uygun tepkiyi seçmesinde destekleyici rol oynayın.

Mahremiyet eğitimi verirken; sürekli olarak utanç, mahcup olma gibi olumsuz duygulara maruz bırakılan çocuk bir süre sonra bu duygulara karşı duyarsızlaşma eğilimi gösterecektir.

“UTANMIYOR MUSUN?” “AYIP DEĞİL Mİ?” gibi sorularla anne, baba ve çocuk arasındaki köprü zedelenip, hasar alabilir. Bunun yerine davranışın kökeninde hangi duygunun yattığını anlamaya çalışmak gerekir. O anki davranışı düzene koymaya çalışmak sadece anlık bir çözüm sağlayacaktır.

Anne ve babalar çocukların duygularını kontrol etmeye çalışmak yerine çocuğa adım adım kendi duygularını yönetebilme yetisini kazandırarak sağlıklı bir mahremiyet eğitimi verebilirler.

Çocukların duyguları dıştan gelen baskı ve müdahalelerle yönetilemez.

çocuğun mahremiyet eğitimi

Mahremiyet Eğitiminde Nasıl Bir Yol İzlenmeli?

Çocuğunuzun her an yanında olamayacağınız için; vereceğiniz mahremiyet eğitimi büyük önem taşımaktadır.

  • Mahremiyet eğitimi verirken; ayıp, yasak yerine “özel” sözcüğünü tercih edebilirsiniz.
  • Çocuğunuzun cinsellikle ilgili yönelttiği bir soruyu kendi bedeniniz üzerinden cevaplandırmak yerine resimli kitaplar ya da çocuğun bedeni üzerinden cevaplandırabilirsiniz.
  • Bedeninin ona ait olduğu hissini kazandırabilmek için; anne ve baba olarak çocuklarınızın bedenleri ile ilgili yapacağınız tasarruflarda çocuğun onayını almaya özen gösterin…’’Seni öpebilir miyim?’’ gibi…
  • Çocuklar dört yaşından itibaren vücutlarının belli bölgelerine dokunulmasından rahatsızlık duymaya başlamalıdır. Bu bilincin kazandırılması için dört yaşından itibaren çocukların genital bölgelerine temas azaltılmalıdır.
  • 4 yaşına gelen bir çocuk, tuvaletin ‘’özel’’ bir mekân olduğunu bilmeli ve ihtiyacını gideren birisinin başkaları tarafından görülmesinin uygun olmadığını öğrenmelidir.
  • Anne-baba, çocuğun odasına girerken izin istemeli, çocuğunun çıplak vücudu ile karşılaştığında özür dileyip kapı kapatmalıdır.

Bu davranış hem çocuğun kişiliğine saygı duyduğunuzu göstermenize yardımcı olur, hem de çocuk rahatsız olduğu bir durumla karşılaştığında itiraz edebilme becerisi kazanır.

 

Elif SUBAŞI

Psikolog

 

20.04.2019

 

..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir