fbpx

Çocuklarda Davranış Problemleri

çocuklarda davranış bozuklukları

Çocuklarda Davranış Problemleri

Her çocuk içinde bulunduğu psikolojik, sosyolojik ve fizyolojik etkenlerden kaynaklı davranış problemleri gösterebilir. Çocuklarda davranış problemleri değerlendirilirken her çocuğu birbirinden ayrı bireyler olarak kabul ederek hareket edilmelidir.

Çocuklarda davranış problemleri mutlaka bir nedene dayanmaktadır. Bu nedenler saptanırsa çocuğun bu durumuna daha etkili ve net bir çözüm sağlanır.

.Davranış Bozukluğu Çeşitleri

davranış bozukluğu nedir

Çocuklarda davranış problemleri genellikle şu biçimlerde görülür:

  • Bağımlılık
  • İnatçılık
  • Saldırganlık
  • Hırçınlık
  • Sinirlilik
  • Korku
  • Kaygı
  • Yeme bozuklukları
  • Baş kaldırma
  • Okul korkusu
  • Çekingenlik
  • Çalma
  • Yalan söyleme
  • Sorumsuzluk
  • Kötü söz kullanma
  • Kıskançlık
  • Dikkatsizlik
  • Kurallara uymama vb.

Davranış Bozuklukları Nedenleri

Bu sorunların temeline bakıldığında aile ve çevresel faktörler en belirgin şekilde göze çarpmaktadır. Çocuk kendini güvende hissetmez, çocuğa empatik yaklaşılmaz ve çocuk sevildiğini hissetmez ise zamanla çeşitli davranışsal sorunlar ortaya çıkacaktır.

Baskıcı,aşırı kontrolcü, ihmalci, bağımsızlığını önleyici, aşırı koruyucu, mükemmeliyetçi, yüksek beklentili, eleştirici, suçlayıcı, yargılayıcı, reddedici, doğru iletişim ve diyalog kuramayan ya da çocuğun her istediğini yapan ebeveynlerin çocuklarında davranış problemleri gözlenebilir.

Bunların yanında aile içi şiddet ve çatışmalar, kaygılı, öfkeli, depresif anne-baba, travmatik bir olaya maruz kalınması (kaza,kayıp vs.) veya anne-baba ayrılığı bu davranış sorunlarını tetikler.

davranış bozuklukları çözüm yolları

Çocuklarındaki davranış sorunlarını gözlemeyen ve bundan şikayet eden anne-baba öncelikle aile içi durumlarını göz önünde bulundurmalı bunun sadece çocuktan kaynaklı değil ebeveynlerin de etkisiyle ortaya çıkacağının bilincinde olarak uzman yardımı almalıdır.

Aileler çocuklarına birer aynadır. Çocuklar olumlu olumsuz çoğu davranışı anne-babayı model alarak edinirler. Davranış bozukluğuna neden olan anne-baba tutumu sonlandırılmalı, çocuğun davranış sorununun altında yatan psikolojik faktörleri doğru anlayarak ve çocuğun duygusal ihtiyacı giderilerek sorunlu davranışın çözümü sağlanmalıdır.

7 yaş davranış bozuklukları

Bunun bilincinde olan ebeveynlerin bu sorunları çözümlemesi için şunları yapması gerekir:

Davranış Problemi Olan Çocuğa Yaklaşım

  • Çocuğun olumlu yanlarına yönelip onu pekiştirici ödüllendirmelerde bulunularak olumsuz yanları azaltılabilir. İstenmeyen davranışı gösterdiğinde anne babanın verdiği aşırı tepki en önemli sorunlardan biridir. Sorunlu davranış karşısında anında verilen tepki o davranışı söndürmez, aksine tetikler. Bunun yerine yavaş sakin bir telkinle çocuğun uygun bir dille uyarılması gerekir. Çocuğun isteği karşılanmadı diye verdiği aşırı tepki onun yaptırımcısı olmamalıdır. Çocuğun isteğinin direkt yerine getirilmesi yerine orta yolda buluşulmalı ya da alternatifler sunulmalıdır.
  • İnatçılıkla, saldırganca ya da yasak olduğunu bildiği halde yaptığı davranışlar karşısında çocuğa tepki vermeyip görmezden gelinebilir. Sorunlu davranışın üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra bu konu üzerine konuşmak daha iyi olacaktır.
  • Çocuğun kişisel sınırlarına ve özeline saygı gösterilmeli, ondan gerektiği kadar talep edilmeli ya da gerektiği kadarını alması öğretilmelidir.
  • Çocuğun yaşına uygun olmayan sorumluluklar verilmemeli çünkü çocuk bunun üstesinden gelemediğinde özgüven eksikliği yaşayabilir, hırçınlık ve saldırganlık gösterebilir.
  • En önemlisi ise aile içi iletişim ve çocukla kaliteli vakit geçirebilmektir. Anne-baba ile birlikte doğru iletişim içerisinde kaliteli zaman geçiren çocuk davranış sorunları göstermez, gösterse bile zamanla bunlar kaybolur.

çocuklarda davranış problemleri

  • Ev içindeki iletişim modeli monolog değil diyalog şeklinde olmalıdır. Çocuğuyla sohbet etmeyen, ona hikayeler okumayan, onunla oyun kurup o oyuna dahil olmayan anne-baba çocuğunun tablet, bilgisayar ve televizyon karşısında saatlerce oturmasına izin verirse çocukta tek taraflı monolog iletişim şekli ortaya çıkacak, çocuk ikili iletişimden kaçınacaktır. Zamanla kendini ifade edemeyen çocukta içe kapanmayla birlikte başka sorunlu davranışlar da baş gösterecektir.
  • Bunların yanı sıra iletişim esnasında çocuğa karşı söylenen ifadeler çok önemlidir. Ebevenyler çocuğu azarlayıcı, küçük düşürücü, emredici ifadeler yerine duygu-düşünceleri net ifade edebilen nitelikte konuşmalar yapmalı sevgi dilini kullanmalıdırlar. Böylece çocuklarda duygu ve düşünceleri anlamlandırma konusunda gelişim kaydedilir ve bu onların iletişimde kendilerini daha iyi ifade ederek problem ve sıkıntı yaratan durumlara karşı daha çabuk ve etkili çözüm sağlamasına yardımcı olur.

 

Burcu YILMAZ

Psikolog

06.09.2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir