Çocuklarda Dil Gelişimi

bebeklerde dil gelişimi,dil gelişimi için ebeveynlere öneriler

Çocuklarda Dil Gelişimi

Yaşamın ilk evrelerinde başlayıp yaşam boyu devam eden dil gelişimi; seslerin, kelimelerin, sayıların, sembollerin kazanılması, saklanması ve dilin kurallarına uygun olarak kullanılmasını içeren bir süreçtir. Bu sebeple çocuklarda dil gelişimi yaşanılan çevreyle ve bu çevrede öğrenilenlerle yakından ilişkilidir. Çocuklar ilk olarak insan sesine önem verirler ve yakınlarındaki kişileri taklit ederek konuşmaya çalışırlar çünkü çocuklar gözlerini açtıkları ilk anlardan itibaren bir özdeşim kurma ihtiyacı isterler. Dil, çocuğun gelişimi için çok önemli bir iletişim aracı olduğundan bu süreçte ebeveynler özenli olmalıdırlar.

Örneğin; ebeveynler, bebeklerine ‘anne , baba’ gibi kelimeler kurarlar ve bu kelimeleri bebeklerinin tekrar etmesini isterler.

Dil Gelişim Evreleri

çocuklarda dil gelişimi,dil gelişim süreçleri

Yeni doğan bebekler birinci aydan itibaren ; daha çok göz kontağı kurarak, sesin geldiği yere bakarak, vücut hareketleriyle sinyaller vererek ya da ağlayarak, susarak, gülerek, tek heceli kelimeler kullanarak, yetişkini taklit ederek el çırpma vb. hareketlerde bulunarak, sarılarak ya da anne – baba, su, gel, dede vb. kelimeler kullanarak iletişim kurmaya çalışırlar.

12-24 ay arası çocuklar nesne seçmeye başlarlar. Söylenenleri anlayabilirler ve anladıklarını gösteren bir tepki gösterebilir, isimleri söylendiği zaman cevap verebilirler. Vücut bölümlerini sayabilirler. Nesneleri ve de merak ettikleri şeyleri sormaya başlarlar, ” Bu ne?” sorusunu sıklıkla kullanırlar. Nesnelerle ilgili etkinlikleri yerine getirebilir, tekrar edebilirler.

2-3 yaş arası çocuklar iki dizeli kelimeler kurabilirler, tuvalet gereksinimlerini açıkça dile getirebilirler. Evet, hayır, istek ve rica gibi ifadelerini rahatlıkla belirtebilirler. Kelimeleri birleştirip kullanabilme yetisi kazanırlar.

Çocuklar genellikle dillerini 2 ve 5 yaş aralığında çözmeye başlarlar ve çocuklarda dil gelişimi; iletişim kurma, diğerlerinin dikkatini çekme, ilgi, istek duyma, duygu ve düşüncelerini iletme ihtiyaçlarını kapsar.

Dil çevre yaşantılarıyla gelişen bir bağlamdır.

dil gelişim özellikleri,çocuklarda dil gelişimi

Çocukların konuşmayı öğrenmesi ve çocuklarda dil gelişimi çok karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle ebeveynlerin ve yakınlarındaki diğer bireylerin tutum ve katkıları oldukça önemlidir. Ebeveynler çocuklarıyla konuşmak için zaman ayrılmalıdır. Onları anladığımızı, önemsediğimizi ve onlara birer birey olarak yaklaşabildiğimizi hissettirmek önemlidir. Çocuğun anlatmak istediği şeyler dikkatle dinlenmeli, gerekirse onunla aynı seviyeye inilmelidir. Çocukla konuşunca eğilmek, onunla aynı hiza da olmak vb. durumlar yararlı olabilir. Ebeveynlerin, çocuğun yaptıkları ile ilgili sohbet etmesi, ona değer verildiğini hissettirir, küçük olduğu için önemsenmediği algısından uzaklaştırır.

Ebeveynlere Öneriler

  • Çocuğunuzla konuşurken sıranızı bekleyin; bir şey söyleyin ve size yanıt vermesine fırsat tanıyın.
  • Gerekli yerlerde mimiklerinizi kullanmaya çalışın.
  • İletişiminizi geliştirmek için günde minimum 1 saat çocuğunuzla yüz yüze konuşmak için vakit ayırmaya çalışın.
  • Odadaki TV, radyo, video, müzik ve bilgisayar oyunları gibi dikkat dağıtıcı seslerin olmadığı ortamlarda iletişimi denemek daha sağlıklı olabilir.
  • Kısa cümlelerle ve de az konuşmak çocuğunuzun sizinle konuşmasını zorlaştırabilir. Çocuğunuzu sohbete teşvik etmeye, açık uçlu sorularla sohbete devam etmeye çalışmak daha verimli bir iletişimi sağlayabilir.
  • Konuşurken çocuğunuza odaklanmanız, söylediklerini anladığınıza dair dönütler vermeniz, ona anlaşıldığını göstermesi ve dinlenmediği algısı yaratmaması açısından önemlidir.

dil gelişimi,çocuklarda dil gelişim süreçleri

  • Çocuğun ifadelerinde kullandığı yanlış sözcükleri; “yanlış kullandın” gibi olumsuz tepkiler yerine, sözcüğün doğrusunu kullanarak, kısa cümleler içinde tekrar ederek doğrusunu kullanmak daha uygun olabilir.
  • Sağlıklı bir iletişim için dilin gerekli olduğunu çocuğunuza hissettirmeye çalışın. İşaret diliyle ya da nesnenin ismini söylemeye çalışarak, bir şey istediği zaman; örneğin “Bisküvi mi istiyorsun?” gibi yönergelerle, ona hem uygun konuşma modeli olabilirsiniz hem de istediği nesneyi vererek kendisini ödüllendirmiş olabilirsiniz.
  • Çocuğunuzun her sözcüğü söyleme çabasını olumlu dönütlerle pekiştirmeniz onu daha iyi hissettirecek ve öğrenmeye daha hevesli hale getirebilecektir.
  • Çocuklarımızın 1 ve 5 yaş aralıklarında kelime dağarcığı hızla artar bu yüzden bu dönemlerde çocuklarımızın dil gelişimi için gerekli koşullara dikkat etmeliyiz.
  • Çocuğun bulunduğu sosyal ortamlar, ailenin sahip olduğu sosyoekonomik, kültürel düzey ve çocuğun oynadığı oyunlar konuşmayı ve dil gelişimini büyük ölçüde etkiler.
  • Yetişkinler, konuşmaları ile çocuklara “model” olurlar. Çocuklar aldıkları modellere göre şekil alırlar. Bu nedenle, yetişkinler doğru telaffuz ve düzgün cümleler kullanmalıdırlar.

bebeklerde dil gelişimi için neler yapılmalı

Bebekler dünyaya geldiklerinde beyin gelişimi henüz tamamlanmamıştır. Beyin gelişiminin çok büyük bir kısmı ilk 6 yılda tamamlanır. Hayatları boyunca edindikleri tüm davranış biçimlerinin çoğunu 0-6 yaş döneminde kazanırlar. Bu sebepten bu yaş aralığı çok önemlidir. Ebeveynlerin ve bebeğin çevresindeki diğer bireylerin bu konuda duyarlı olması ve çocukların gelişimi için gerekli bilgileri edinmesi önemlidir.

Seren KARABULUT

Uzman Klinik Psikolog/ Aile Danışmanı

22.08.2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Konuşma Başlat
1
Whatsapp
15 TL indirim için İndirim Kodu: Bayram