fbpx

Kardeş Kıskançlığı

Kardeş kıskançlığını önlemenin püf noktaları

KARDEŞ KISKANÇLIĞI

 

Kardeşin doğumu insan hayatının dönüm noktalarından biridir. Bir çocuk kardeşi olduğundan itibaren ebeveynlerinin ilgisinin eskisi gibi olmadığını görür ve bir kayıp yaşar. O güne kadar bütün ilgi ve alaka onun üzerindeyken şimdi bu ilgiyi ve sevgiyi yeni doğan kardeşine kaptırmıştır. Büyük çocuk ya da çocuklar yeni kardeşin doğumundan itibaren  birbirleriyle  ilişkide her zaman ebeveynin sevgisi ve ilgisini alabilmek adına bir rekabet içinde olurlar.

kardeş kıskançlığı, kardeş kıskançlığı nasıl önlenir?

 

Kardeş sahibi olmak kişiyi tahtından eden, anne babanın tüm ilgisini kaybettiren, hakları gasp edilmiş gibi hissettiren, çocuğu sarsan bir travmadır (Mitchell, 2003).

Travmanın etkileri ebeveyn tutumlarına bağlı olarak azalıp artabilir. Eğer çocuk doğan kardeş ile ebeveynlerinin sevgisini kaybetmediğini fark ederse bu travmayı atlatabilir (Coles, 2003).

Büyük çocuklar kardeşi olduğunda anne babalarının onları sevdiğini gördükçe rahatlarlar. Ancak anne baba yeni doğanla fazla ilgilenir büyük çocuk sevgiyi kaybederse kardeş kıskançlığı körüklenir.

Kardeş aynı zamanda çocukla benzer olandır. Bu benzerlikten dolayıda çok sevilendir.  İnsanoğlunun kendi cinsinden ve karşı cinsten kişilerle ilişkilerinin doğasını ve niteliğini  ilk kez deneyimlediği, anladığı, öğrendiği kişiler ebeveynleri ve kardeşleridir. Aynı zamanda kardeşler ilk oyun arkadaşıdır. Çok şey paylaşılandır. Yani kardeş hem en çok sevilen hem de en çok kıskanılandır.

kardeş kıskançlığı, kardeş kıskançlığı nasıl önlenir?

Kardeş kıskançlığı ile nasıl başa çıkılır?

Kıskançlık diğer duygular gibi insana özgü en temel duygulardan biridir. Bu nedenle de normaldir. Herkes bu duyguyu hissedebilir önemli olan bu duyguyla ne yapacağını bilmektir. Çocuğunuza bu duyguyla baş etmesi için yardımcı olabilirsiniz.

Bazı durumlarda çocuklar kendileri kardeş isteyebilir ve buna rağmen kıskanabilir. Küçük bir çocuk elbette kardeş isterken onun ne kadar bakıma muhtaç olacağını en az 1-2 yaşına gelene kadar onunla oyun oynayamayacağını bilemez. Kardeş istemesinin nedeni birlikte oyun oynayacağı biri olacağını düşünmesindendir. Böyle bir karar çocuğa bırakılmaz. Tabiki bu kararı verecek olan anne baba olmalıdır. Onu böyle bir yükün altına sokmak uygun değildir. Eğer kardeşi o istediği için olduğu söylenirse ilerde kıskanıp pişman olup bu pişmanlığı hep yaşayabilir.

Biz her zaman senin annen ve baban olacağız, ikiniz için de yetecek sevgimiz var

Çocuğunuzun bir kardeşi olacaksa bunu ona hamile olduğunuzu öğrendikten bir süre sonra, doktorunuza da danışıp her şeyin yolunda gittiğinden emin olduğunuzda söyleyin. Ona; “Bir bebeğe sahip olmaya karar verdik, böylece bir erkek kardeşe veya kız kardeşine sahip olacaksın” diyebilirsiniz. Sonra, bu durumun pozitif yönlerini  anlatabilirsiniz. Örneğin, okulundan eve döndüğünde oynamak için birisinin yanında olacağını söyleyebilirsiniz. Tabi bebek yeteri kadar büyüdüğünde(!). Çevrenizdeki örnek kardeş ilişkilerinden bahsedebilirsiniz, ‘Bak şu arkadaşın ve kardeşi ne güzel oynuyorlar birlikte ya da ben ve dayın, teyzen ne güzel anlaşıyoruz birbirimize yardım ediyoruz’ gibi… “Biz her zaman senin annen ve baban olacağız, ikiniz için de yetecek sevgimiz var” diyerek açıklayabilirsiniz.

Kardeş Kıskançlığına Çözüm

Kardeşinin olmasıyla  ilgili hikaye kitapları okuyun. Unutmayın ki çocuğunuzun  bebek bakımıyla ilgili, ne kadar küçük olacağıyla ilgili hiçbir bilgisi yok. Bunu ona anlatabilirsiniz. Böylece başına gelmeden konuyla ilgili bilgisi olur ve alışması daha kolay olur. Birlikte onun bebeklik fotoğraflarına bakabilir bebeğin aynı onun gibi küçük olacağını ve aynı ona baktığınız gibi nasıl bakacağınızı anlatın. Bebeğin ilk dönem sürekli uyuyacağını ve emmek zorunda olacağını anlatın ki bu aşırı ilginize alışsın. Birlikte bir takım olarak bu işin üstesinden geleceğinizi anlatın. Bebeğe alacağınız eşyalarla ilgili onun da fikrini alın. Bu alışverişe onu da dahil edin.

kardeş kıskançlığı, kardeş kıskançlığı nasıl önlenir?

Yeni bebek doğduğunda diğer çocuğunuz da mutlaka hastaneye yanınıza gelsin ve kucağına bebeği doğru bir şekilde verin ve bebeğinize büyük çocuğunuzdan bahsedin tanıştırın. Mutlaka iyi özelliklerinden bahsedin.

Doğal olarak çocuğunuz sizi hala sevdiğinden emin olmak için test edecektir. Onunla olan ilişkinizi olabildiğince pürüzsüz ve sevecen, güç mücadelelerini engelleyerek ve çatışmaları en aza indirgeyerek koruyun. Ancak her zamanki sınırlarınızı korumayı unutmayın. Fazladan izin vermenize, her istediğini yapmanıza gerek yok. Sınırlar ve kurallar eskisi gibi olursa kendisini güvende hisseder.

İlk aylar tabi ki annenin ilgisi büyük çoğunlukla bebekte olacaktır. Bu son derece normal bir durum bu sırada babadan yardım almakta fayda var. Annenin yetişemediği durumlarda baba yardımcı olmalı. Büyük çocuğunuz tuvalet eğitimi zamanı ise bir süre erteleyebilirsiniz. Bu çocuğu fazla strese sokmamak için iyi olabilir.

Kardeş kıskançlığını önlemenin püf noktaları

Kardeş kıskançlığını önlemenin püf noktaları

Büyük çocuğunuzun rutinlerini mümkün olduğu kadar bebek öncesiyle aynı tutun. Çok fazla değişim güvensizlik ve strese yol açar.

Asla bir bebeği ve okul öncesi çocuğu yalnız bırakmayın. Küçük çocukların kıskançlığı yönetmesi beklenemez istenmedik kazalara yol açmamak için dikkatli olmak gerek. Eğer bebeğe sert dokunursa vs. büyük çocuğu engellemek yerine bebeği ondan uzaklaştırın ve ‘Bu hareketler onun için biraz fazla daha bebek olduğu için seninle bu şekilde oynayamaz’ gibi bir şeyler söyleyerek onunla siz oynayabilirsiniz. Bir şarkı, öykü, bir soruyla dikkatini dağıtabilirsiniz.

Her şeyin nedeni olarak bebeği öne sürmeyin. Onun uyanmasını beklediğiniz için parka gidemiyorsanız; ‘Çamaşırları bekliyorum, yemeğin bitmesin bekliyorum’ gibi arada başka şeyler de söyleyin.

Mutlaka büyük çocuğunuzla bağlantıda kalın.

Araştırmalar gösteriyor ki çocuğunuza bebeği gerçek bir kişi gibi tanıttığınızda ona karşı daha sevecen ve koruyucu  oluyorlar. Şöyle diyebilirsiniz; ‘Senin ona şarkı söylemenden hoşlanıyor’,  ‘Sanırım bu ses bebeği korkuttu’, ‘Sanırım bebek bu mamayı sevdi’ gibi…Mutlaka büyük çocuğunuzla bağlantıda kalın. Onunla ilgileneceğiniz özel zamanınız mutlaka olsun. Bebeği yedirirken ondan okumasını isteyebilirsiniz. Ya da bir hikaye anlatmasını.

Büyük olan çocuğunuzun üzülmesi ve arada mutsuz olması, hırçın olması normaldir. Onun için en önemli olan ilişkiden kısmen de olsa mahrum kalıyor. Çocuklar üzgün olduğunu anlayamaz, tanımlayamaz, kelimelere döküp size anlatamaz yani çok zor bir durumda kalır. Bu durumu atlatabilmek için sizin yardımınıza ihtiyaç duyar.

Çocuğunuzun üzgün olduğunu anladığınız an şöyle bir konuşma iyi olabilir; ‘Sanki şu anda çok üzülmüşsün gibi görünüyorsun, seni çok seviyorum biliyorsun, üzgün hissedersen ben hep sarılmak için buradayım, bebeği beslerken benimle takılmaya gelebilirsin..’ vs Ağlarsa istediği kadar zaman verebilirsin size sarılıp ağlaması için, ona istediğimiz her şeye sahip olamayız ama her koşulda seni seven, hep yardıma hazır bir annesi olduğunu anlatarak bekleyebilirsiniz.

Çocuğunuzda birkaç haftayı aşan bir moral bozukluğu, mutsuzluk, eski hayat enerjisinin olmayışı, eskisi gibi istekli oyun oynamaması, altını ıslatması, tırnak yemesi, uyku bozuklukları, yeme bozuklukları, aşırı öfke, hırçınlık, arkadaşlarına zarar verme, fobiler, takıntılar, her fırsatta kardeşine zarar verme gibi davranışlar gözleniyorsa mutlaka bir çocuk psikologundan destek almalısınız.

 

Uzman Psikolog Nurdan Beşen Büyükak
Çocuk ve Ergen Terapisti
Instagram : @nurdanbesen

 

05.11.2018

Kardeş Kıskançlığı” te bir düşünce

  1. Nur diyor ki:

    İlk eşimden 13 yaşında bir kızım var.2. Evliliğini yaptım eşimle kızımın arası başlarda zorlansalarda şuanda çok iyi.Fakat kızım asla kardeş istemediğini söylüyor.Eğer olursa temelli başka şehirde yaşayan anneannesine gideceğinle tehdit ediyor.Biz çocuk istiyoruz ama kızım böyle tepki gösterdiği için cesaret edemiyorum.Kızımın bu tutumunu eşimdende gizliyorum.Daha ben hazır değilim biraz bekliyelim siye geçiştiriyorum.Ne yapmalıyım?Yardımcı olurmusunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir